کلینیک تپش: مرکز درمان واریس، زخم دیابتی، زخم پا و سکته قلبی

خدمات تخصصی نوبت دهی مطب دکتر، آنژیوگرافی، درمان آمبولی و ارزیابی سلامت روان (افسردگی و اضطراب).

بهترین پزشک واریس ساری

مقالات تخصصی کلینیک تپش

عفونت جریان خون مرتبط به دیالیز

عفونت جریان خون مرتبط به دیالیز
2026/07/07

# عفونت جریان خون مرتبط با دسترسی عروقی دیالیز چیست؟

 

---

 

## 🟥 ① عفونت جریان خون مرتبط با دسترسی عروقی چیست؟

 

عفونت جریان خون مرتبط با دسترسی عروقی (Access-Related Bloodstream Infection یا ARBSI) یکی از جدی‌ترین عوارض بیماران همودیالیزی است.

 

در این وضعیت، میکروب‌ها از طریق دسترسی عروقی وارد جریان خون می‌شوند و می‌توانند باعث تب شدید، لرز، افت فشار خون و حتی سپسیس (عفونت منتشر خون) شوند.

 

این عارضه در بیماران دارای **کاتتر دیالیز** بسیار شایع‌تر از بیماران دارای فیستول یا گرافت است.

 

---

 

## 🟦 ② چه عواملی خطر عفونت را افزایش می‌دهند؟

 

احتمال عفونت در شرایط زیر بیشتر است:

 

• استفاده از شالدون یا پرم‌کت

 

• رعایت نکردن اصول استریل هنگام دیالیز

 

• تعویض نامناسب پانسمان

 

• دیابت

 

• ضعف سیستم ایمنی

 

• طولانی شدن مدت استفاده از کاتتر

 

• عفونت پوست اطراف دسترسی عروقی

 

هرچه مدت استفاده از کاتتر بیشتر باشد، احتمال عفونت نیز افزایش می‌یابد.

 

---

 

## 🟨 ③ علائم عفونت جریان خون چیست؟

 

مهم‌ترین علائم عبارت‌اند از:

 

• تب

 

• لرز شدید هنگام یا بعد از دیالیز

 

• افت فشار خون

 

• افزایش ضربان قلب

 

• احساس ضعف شدید

 

• قرمزی یا ترشح اطراف کاتتر

 

• درد محل ورود کاتتر

 

• گیجی یا کاهش سطح هوشیاری در موارد شدید

 

تب و لرز حین دیالیز همیشه باید جدی گرفته شود.

 

---

 

## 🟩 ④ چگونه تشخیص داده می‌شود؟

 

پزشک ممکن است اقدامات زیر را انجام دهد:

 

• معاینه محل دسترسی

 

• گرفتن کشت خون

 

• آزمایش‌های خون

 

• بررسی ترشحات محل کاتتر

 

• در صورت نیاز، تصویربرداری برای یافتن منبع عفونت

 

تشخیص سریع، احتمال درمان موفق را افزایش می‌دهد.

 

---

 

## 🟪 ⑤ درمان چگونه انجام می‌شود؟

 

درمان به شدت عفونت و نوع دسترسی بستگی دارد و ممکن است شامل:

 

• شروع سریع آنتی‌بیوتیک وریدی

 

• تعویض یا خارج کردن کاتتر آلوده

 

• درمان عفونت موضعی

 

• بستری در بیمارستان در موارد شدید

 

• درمان سپسیس در صورت انتشار عفونت

 

در بیماران دارای فیستول یا گرافت، حفظ دسترسی تا حد امکان هدف اصلی است، اما در برخی موارد ممکن است نیاز به جراحی باشد.

 

---

 

## ⬜ ⑥ نکته کلیدی

 

تب یا لرز هنگام دیالیز طبیعی نیست. مراجعه سریع و شروع درمان مناسب می‌تواند از عوارض خطرناک مانند سپسیس و آسیب به اندام‌ها جلوگیری کند.

 

---

 

## 📖 ⑦ بیشتر بدانید

 

- عفونت کاتتر دیالیز

 

- عفونت گرافت دیالیز

 

- مراقبت از پرم‌کت

 

- مراقبت از فیستول دیالیز

 

- چه زمانی باید فوری به پزشک مراجعه کنیم؟

 

- سپسیس چیست؟

 

---

 

## 👨‍⚕️ ⑧ نظر متخصص تپش

 

بیشترین خطر عفونت جریان خون در بیماران دارای کاتتر دیالیز دیده می‌شود. به همین دلیل، یکی از اهداف اصلی درمان بیماران مبتلا به نارسایی کلیه، جایگزین کردن کاتتر با فیستول یا گرافت در اولین فرصت ممکن است. رعایت اصول استریل و تشخیص زودهنگام علائم عفونت، نقش بسیار مهمی در کاهش مرگ‌ومیر این بیماران دارد.

 

---

 

## 🔵 ⑨ باورهای نادرست رایج

 

❌ تب بعد از دیالیز طبیعی است.

 

❌ اگر فقط یک بار لرز داشته باشم، نیازی به مراجعه نیست.

 

❌ فقط محل کاتتر ممکن است عفونی شود.

 

❌ مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک کافی است.

 

❌ فیستول و گرافت هم به اندازه کاتتر باعث عفونت جریان خون می‌شوند.

 

---

 

## 🟢 ⑩ خلاصه مقاله در ۳۰ ثانیه

 

✔️ عفونت جریان خون یکی از خطرناک‌ترین عوارض دسترسی عروقی دیالیز است.

 

✔️ تب، لرز و افت فشار خون از مهم‌ترین علائم آن هستند.

 

✔️ این عارضه در بیماران دارای کاتتر بسیار شایع‌تر از فیستول و گرافت است.

 

✔️ تشخیص سریع، شروع آنتی‌بیوتیک مناسب و در صورت لزوم خارج کردن کاتتر، مهم‌ترین اصول درمان هستند.

 

---

 

## 📚 منابع علمی

 

- KDOQI Clinical Practice Guideline for Vascular Access (2019)

 

- Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Guidelines for the Prevention of Intravascular Catheter-Related Infections

 

- Infectious Diseases Society of America (IDSA). Clinical Practice Guidelines for Intravascular Catheter-Related Infection

 

- Society for Vascular Surgery (SVS) Clinical Practice Guidelines

 

- Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO)